Ông Trần Viết Huân, Kỹ sư trưởng CNTT của IBM Việt Nam, khẳng định tuy xu hướng điện toán máy chủ ảo mới xuất hiện được khoảng 1-2 năm nhưng các cơ quan chính phủ và trường đại học đã đang áp dụng hiệu quả mô hình này.
Cloud computing – cách mạng điện toán giá rẻ nhờ Internet

Trong hai ngày 4-5/9 tại khách sạn Horison (Hà Nội), Bộ Khoa học và Công nghệ (MoST) cùng tập đoàn IBM đã tổ chức Hội nghị đổi mới và sáng tạo năm 2008 (Vietnam Innovation Summit 2008) nhằm tổng kết các hoạt động mà hai bên đã tiến hành trong thời gian qua, thảo luận về nguồn mở/Linux và một số lĩnh vực khác trong chương trình hợp tác mở rộng.

Sau 18 tháng phối hợp, IBM và MoST đạt được nhiều bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy các chương trình nghiên cứu và phát triển tại Việt Nam. Cổng thông tin VIP (Vietnam Information for Science and Technology Advance Innovation Portal – Đổi mới và sáng tạo trong khoa học và công nghệ VN) đã bắt đầu hoạt động từ tháng 5/2008 trên nền công nghệ điện toán đám mây của IBM. Hệ thống tương tác trực tuyến này đang được chính phủ và các trường đại học trong nước sử dụng để xây dựng chương trình đào tạo SSME (SSME là một môn khoa học và lĩnh vực nghiên cứu mới, tích hợp nhiều mặt của khoa học máy tính – kỹ thuật, khoa học quản lý – chiến lược kinh doanh và khoa học xã hội).

Cũng theo ông Trần Viết Huân, cổng VIP ứng dụng cloud computing sẽ tạo ra môi trường sáng tạo mà tại đó các nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên… có thể chia sẻ thông tin, cùng xây dựng bài giảng, thiết lập cộng đồng nghiên cứu và hợp tác, nhờ đó tăng tính liên kết giữa người dạy và học.

VIP sẽ còn tiếp tục được cải tiến để phục vụ một số chương trình cộng tác khác, như An toàn thực phẩm/Truy tìm nguồn gốc thực phẩm, Quản lý chuỗi cung ứng, các dịch vụ y tế và theo dõi các bệnh truyền nhiễm…

Stephen Braim, Phó giám đốc chương tình hợp tác chính phủ tại IBM khu vực châu Á Thái Bình Dương, cho hay hãng này chọn hợp tác với MoST vì tin tưởng Việt Nam có tiềm năng trở thành đối tác thương mại hấp dẫn và một thị trường có tính cạnh tranh cho sản phẩm và dịch vụ so với các nước láng giềng và cả trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, Việt Nam sẽ cần xây dựng “hệ sinh thái kinh doanh số” (digital business ecosystem) dựa trên các dự án về nguồn mở, hướng tới doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMB), thậm chí rất nhỏ (micro enterprise).

Cloud computing can be loosely defined as using scalable computing resources provided as a service from outside your environment on a pay-per-use basis. You use only what you need, and pay for only what you use. You can access any of the resources that live in the “cloud” at any time, and from anywhere across the Internet. You don’t have to care about how things are being maintained behind the scenes in the cloud.

Cloud computing derives from the common depiction in technology architecture diagrams of the Internet, or IP availability, illustrated as a cloud. Cloud computing gained attention in 2007 as it became a popular solution to the problem of horizontal scalability.

The cloud is responsible for being highly available and responsive to the needs of your application. Cloud computing has also been called utility computing, or grid computing. Cloud computing is a paradigm shift in how we architect and deliver scalable applications. In the past, successful companies spent precious time and resources building an infrastructure that in turn provided them a competitive advantage. It was frequently a case of “You build it first and they will come.” In most cases, this approach:

• Left large tracts of unused computing capacity that took up space in big data centers.
• Required someone to babysit the servers.
• Had associated energy costs.

The unused computing power wasted away, with no way to push it out to other companies or users who might be willing to pay for additional compute cycles.With cloud computing, excess computing capacity can be put to use and be profitably sold to consumers. This transformation of computing and IT infrastructure into a utility, which is available to all, somewhat levels the playing field. It forces competition based on ideas rather than computing resources.

Resources that your applications and IT systems constantly need (to meet growing demands for storage, computing resources, messaging systems, and databases) are essentially commoditized. You can rent this infrastructure from the vendor that provides you with the best price and service. Simple, isn’t it? It’s a simple but revolutionary idea that is not entirely new.

Các xu hướng giảm chi phí đầu tư cho người dùng và doanh nghiệp như chuyển ứng dụng desktop lên web, điện toán theo nhu cầu, phần mềm dịch vụ SaaS… được gọi chung là điện toán máy chủ ảo (cloud computing).

Cloud computing là gì?

Để kiểm tra phản ứng nhanh nhạy của các ứng viên xin việc, Google chỉ cần đặt ra một câu hỏi tưởng chừng đơn giản: “Bạn sẽ làm gì nếu dữ liệu hiện có tăng gấp 1.000 lần?”. Nếu người xin việc bê nguyên những công thức được “nhồi sọ” ở trường vào tình huống này, họ sẽ biến máy chủ thành những chú ốc sên khi nhân lượng video, ảnh, bản đồ, thông tin mua sắm… lên 1.000.

Bởi thế, để tìm được chỗ đứng ở Google, họ cần học cách làm việc và cả ước mơ ở một cấp độ rộng lớn hơn. Họ phải biết cách đưa khối lượng dữ liệu khổng lồ đó thoát khỏi phạm vi những trung tâm dữ liệu chật chội và đặt chúng ở đâu đó ngoài kia – nơi mà các chuyên gia của Google gọi là “cloud” – những đám mây ảo.

Thuật ngữ “cloud computing” ra đời giữa năm 2007 không phải để nói về một trào lưu mới, mà để khái quát lại các hướng đi của cơ sở hạ tầng thông tin vốn đã và đang diễn ra từ mấy năm qua. Quan niệm này có thể được diễn giải một cách đơn giản: các nguồn điện toán khổng lồ như phần mềm, dịch vụ… sẽ nằm tại các máy chủ ảo (đám mây) trên Internet thay vì trong máy tính gia đình và văn phòng (trên mặt đất) để mọi người kết nối và sử dụng mỗi khi họ cần.

Như vậy, cloud computing chỉ là khái niệm hoàn chỉnh cho một xu hướng không mới bởi nhiều doanh nghiệp hiện không có máy chủ riêng, PC chỉ cài một số phần mềm cơ bản còn tất cả đều phụ thuộc vào cloud. Chẳng hạn, họ đăng ký dịch vụ hosting cho website công ty, thuê công cụ quản lý doanh thu từ Salesforce.com, lấy dữ liệu khảo sát thị trường từ tổ chức Survey Monkey… Và tất nhiên, họ dùng Google để tìm kiếm, phân tích, chia sẻ và lưu trữ tài liệu.

Với các dịch vụ sẵn có trên Internet, doanh nghiệp không phải mua và duy trì hàng trăm, thậm chí hàng nghìn máy tính cũng như phần mềm. Họ chỉ cần tập trung sản xuất bởi đã có người khác lo cơ sở hạ tầng và công nghệ thay họ. Google, theo lẽ tự nhiên, nằm trong số những hãng ủng hộ điện toán máy chủ ảo tích cực nhất bởi hoạt động kinh doanh của họ dựa trên việc phân phối các cloud (virtual server).

Tuy nhiên, mặt hạn chế là người dùng sẽ bị phụ thuộc vào công nghệ mà nhà cung cấp đưa ra cho họ, khiến cho sự linh hoạt và sáng tạo giảm đi. Cloud computing có nguy cơ lặp lại khiếm khuyết của mô hình điện toán cũ: các công ty sở hữu những hệ thống máy tính trung ương lớn (cloud) và mọi người sẽ kết nối với chúng qua các trạm. Người sử dụng cảm thấy bức bối vì chỉ có quyền thực hiện những việc trong phạm vi nhà quản trị cho phép nên không thể bắt kịp cải tiến mới nhất. Trước tình hình đó, máy tính cá nhân ra đời và phát triển như là cuộc “phản kháng” đối với sự độc tài của mô hình điện toán trung tâm (nổi tiếng nhất là IBM mainframe).

Nhưng điện toán “đám mây” hiện mở hơn rất nhiều và quan trọng hơn, đây là giải pháp giá rẻ của các doanh nghiệp cũng như sự lựa chọn hàng đầu cho những ai thường xuyên phải đi xa nhưng không có laptop riêng. Ngay cả những hãng có năng lực tài chính cũng đánh giá cao xu hướng này, như Coca-Cola gần đây đã ký thỏa thuận đưa tất cả tài khoản e-mail của họ (khoảng 75.000) lên dịch vụ trực tuyến Microsoft Exchange Online.

Các nhánh của cloud computing

Phần mềm hoạt động như dịch vụ (SaaS – Software as a Service)

Với loại cloud computing này, một phần mềm sẽ được phân phối qua trình duyệt tới hàng nghìn khách hàng. Về phía người sử dụng, SaaS đồng nghĩa với việc họ không cần đầu tư tiền bạc cho máy chủ và bản quyền phần mềm. Còn đối với nhà cung cấp, ví dụ như Salesforce.com, họ chỉ phải duy trì một ứng dụng chung cho nhiều đơn vị nên chi phí rẻ hơn so với kiểu hosting truyền thống.

Điện toán theo yêu cầu (Utility Computing)

Hình thức kinh doanh đã xuất hiện từ lâu này đang được thổi một luồng gió mới từ Amazon.com, Sun, IBM và một số công ty cung cấp kho lưu và máy chủ ảo theo nhu cầu khác. Hiện đa số doanh nghiệp coi utility computing như một giải pháp bổ sung, phục vụ những công việc không mang tính trọng tâm. Nhưng về lâu dài nó sẽ thay thế một phần trung tâm cơ sở dữ liệu.

Dịch vụ web (Web service)

Liên quan mật thiết đến SaaS, web service cung cấp giao diện lập trình ứng dụng (API – Application Programming Interface), như API của Google Maps, qua Internet để các chuyên gia phát triển phần mềm có thể khai thác tính năng.

Nền tảng như một dịch vụ (PaaS – Platform as a Service)

Đây cũng là một biến thể của SaaS nhưng mô hình cloud computing này mang đến môi trường phát triển như một dịch vụ: bạn xây dựng ứng dụng chạy trên cơ sở hạ tầng của nhà cung cấp và phân phối tới người dùng qua máy chủ của nhà cung cấp đó. Bạn sẽ không hoàn toàn được tự do bởi bị ràng buộc về thiết kế và và công nghệ. Một số ví dụ điển hình về PaaS là Force.com của Salesforce.com, Google App Engine, Yahoo Pipes…

Dịch vụ quản lý (MSP – Managed Service Provider)

MSP – hình thức cloud computing lâu đời nhất – là ứng dụng chủ yếu dành cho giới chuyên môn hơn là người dùng đầu cuối, chẳng hạn dịch vụ quét virus cho e-mail hay chương trình quản lý desktop. Một số nhà cung cấp nổi tiếng là SecureWorks, IBM, Verizon và Everdream.

Điện toán tích hợp (Internet integration)

Quá trình kết hợp các “đám mây” xuất hiện trên Internet mới đang ở giai đoạn đầu. Nhà cung cấp SaaS Workday gần đây đã sáp nhập vào một công ty khác trong cùng lĩnh vực này là CapeClear. Mục tiêu của họ cũng giống hãng Grand Central là trở thành cổng kết nối các cloud nhằm mang đến những giải pháp tích hợp cho khách hàng.

Với mô hình cuối cùng này, điện toán cloud computing về sau sẽ được mô tả như là sky computing: Internet giống như bầu trời chứa nhiều đám mây dịch vụ riêng lẻ cho khách hàng dễ dàng kết nối.